راهنمای کامل ثبت بین المللی
اگر قصد دارید محصولات تحت حمایت قانونی طرح صنعتی را صادر کنید یا امتیاز تولید، فروش یا صادرات آنها را به شرکتهای خارجی واگذار نمایید، لازم است حمایت از طرح صنعتی خود را در کشورهای مقصد نیز در نظر بگیرید.
حمایت از طرح در خارج از ایران به شما این امکان را میدهد که همانند بازار داخلی، از حقوق انحصاری، مزایای رقابتی و امکان پیگیری قانونی در برابر نقض حقوق خود برخوردار شوید.
قلمرو حمایت از طرح صنعتی در خارج از کشور
حمایت از طرحهای صنعتی ماهیتی سرزمینی (Territorial) دارد. به این معنا که ثبت طرح صنعتی در ایران، صرفاً در قلمرو ایران معتبر است.
بنابراین اگر قصد حضور در بازارهای صادراتی را دارید، باید در کشورهای مورد نظر نیز تقاضانامه ثبت طرح صنعتی تسلیم کنید تا حمایت قانونی در آن کشورها برقرار شود.
مهلت حق تقدم برای ثبت بینالمللی طرح صنعتی
بر اساس قواعد بینالمللی مالکیت فکری:
- شما ۶ ماه از تاریخ تسلیم اولین اظهارنامه فرصت دارید در سایر کشورها تقاضای ثبت بدهید و حق تقدم خود را مطالبه کنید.
- پس از انقضای این مهلت، امکان ادعای جدید بودن طرح از بین میرود.
- در نتیجه، ممکن است دیگر نتوانید در کشورهای خارجی حمایت قانونی دریافت کنید.
مدیریت این بازه زمانی برای حفظ حقوق بینالمللی بسیار حیاتی است.
روشهای حمایت از طرح صنعتی در کشورهای خارجی
سه مسیر اصلی برای ثبت و حمایت از طرح صنعتی در خارج از ایران وجود دارد:
۱. مسیر ملی (National Route)
در این روش، متقاضی باید بهصورت جداگانه به اداره مالکیت فکری هر کشور مورد نظر درخواست ارائه کند.
ویژگیها:
- نیاز به ترجمه رسمی مدارک به زبان محلی
- پرداخت هزینههای اداری و گاه حقوقی در هر کشور
- فرآیند پیچیدهتر و پرهزینهتر نسبت به سایر مسیرها
این روش زمانی کاربرد دارد که قصد ثبت در تعداد محدودی کشور خاص را داشته باشید.
۲. مسیر منطقهای (Regional Route)
در صورتی که کشورهای هدف عضو یک نظام منطقهای ثبت طرح صنعتی باشند، میتوان با یک درخواست واحد در آن منطقه حمایت کسب کرد.
برخی از ادارات منطقهای عبارتاند از:
- ARIPO – برای کشورهای انگلیسیزبان آفریقا
- Benelux Office for Intellectual Property – برای بلژیک، هلند و لوکزامبورگ
- European Union Intellectual Property Office – برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا
- OAPI – برای کشورهای فرانسویزبان آفریقا
این مسیر باعث کاهش هزینه و سادهتر شدن فرآیند ثبت در چند کشور همزمان میشود.
۳. مسیر بینالمللی – سیستم لاهه (Hague System)
Hague Agreement Concerning the International Registration of Industrial Designs که به سیستم لاهه نیز معروف است، امکان ثبت طرح صنعتی در چندین کشور را از طریق یک اظهارنامه واحد فراهم میکند.
این سیستم توسط World Intellectual Property Organization (WIPO) اداره میشود.
مزایای سیستم لاهه:
- یک اظهارنامه واحد
- ثبت به یک زبان
- پرداخت یک مجموعه هزینه مشخص
- تعیین کشورهای عضو مورد نظر در همان درخواست
شرکتهایی که قصد ثبت طرح صنعتی در کشورهای متعدد را دارند میتوانند از این سیستم برای کاهش هزینه و سادهسازی فرآیند استفاده کنند.
برای اطلاعات تکمیلی و فهرست کشورهای عضو:
https://www.wipo.int/hague
وضعیت عضویت ایران در معاهده لاهه
تا پایان دیماه ۱۴۰۴، ایران به معاهده لاهه ملحق نشده است.
بنابراین متقاضیان ایرانی باید با توجه به شرایط حقوقی، از مسیرهای ملی یا منطقهای برای ثبت طرح صنعتی در خارج از کشور اقدام کنند.
جمعبندی
اگر قصد صادرات، اعطای لیسانس یا توسعه بینالمللی محصول خود را دارید، ثبت طرح صنعتی در کشورهای هدف یک ضرورت حقوقی و استراتژیک است.
انتخاب مسیر مناسب (ملی، منطقهای یا بینالمللی) بستگی به تعداد کشورها، بودجه و استراتژی تجاری شما دارد.
اگر قصد ثبت و حمایت از طرح صنعتی خود در بازارهای خارجی را دارید، انتخاب مسیر مناسب (ملی، منطقهای یا سیستم لاهه) نیازمند بررسی دقیق حقوقی و استراتژیک است.
کارشناسان ما در ایده آفرین آمادهاند تا با تحلیل بازار هدف و شرایط حقوقی هر کشور، بهترین مسیر ثبت بینالمللی را برای شما طراحی و اجرا کنند.




