طرح صنعتی با الگو برداری از قوانین کشورهای پیشرفته، در سال ۱۳۸۶ به نظام حقوقی ایران و حوزه مالکیت فکری اضافه شد و تحت قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری از حمایت قانونی برخوردار شد. اگر می‌خواهید با مفهوم این حوزه بیشتر آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله مالکیت فکری چیست را مطالعه کنید؛ زیرا ثبت طرح صنعتی یکی از مهم‌ ترین شاخه‌ های مالکیت فکری به شمار می‌ رود.

تعریف طرح صنعتی

مطابق قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب سال ۱۳۸۶، هرگونه ترکیب خطوط یا رنگ‌ها و هرگونه شکل سه‌بعدی با خطوط، رنگ‌ها یا بدون آن، به گونه‌ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی نامیده می‌شود. در این چارچوب، ثبت طرح صنعتی امکان بهره‌مندی از حمایت قانونی از ظاهر و ویژگی‌های بصری محصول را فراهم می‌کند. در یک طرح صنعتی، تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون ایجاد تغییر در ظاهر، مشمول حمایت این قانون نخواهد بود.

مطابق قانون مذکور، مدت اعتبار طرح صنعتی پنج سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن خواهد بود و این مدت را می‌توان برای دو دوره پنج‌ساله متوالی دیگر، پس از پرداخت هزینه‌های مربوط، تمدید نمود.

 ویژگی های لازم برای یک طرح صنعتی قابل ثبت

بر اساس قانون طرح صنعتی زمانی قابل ثبت است که جدید و یا اصیل باشد. طرح صنعتی زمانی جدید است که از طریق انتشار به طور محسوس و یا از طریق استفاده به هر نحو دیگر قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه یا بر حسب مورد قبل از حق تقدم اظهارنامه برای ثبت در هیچ نقطه ای از جهان برای عموم افشاء نشده باشد.

طرح صنعتی در صورتی اصیل محسوب می شود که به طور مستقل توسط طراح پدید آمده و کپی و تقلید طرح های موجود نباشد، به نحوی که از دید یک کاربر آگاه، متفاوت از طرح هایی باشد که قبلاَ در اختیار عموم قرار گرفته است.

طرح صنعتی زمانی قابل ثبت است که جدید و اصیل باشد

طرح های صنعتی غیر قابل ثبت

🔸 طرح های حاوی نمادها یا نشانه‌های رسمی دولتی

🔸 روشها و اصول مربوط به طراحی صنعتی

🔸 طرح های مغایر با موازین شرعی، نظم عمومی و یا اخلاق حسنه

🔸 تغییر در ابعاد کالاهای موجود

🔸 طرح هایی که عین یا به طرز گمراه کننده ای حاوی یا شبیه علامت تجاری ثبت شده دیگری باشند.

🔸 طرحی که صرفاً عملکرد فنی داشته باشد و شکل جدیدی را برای یک فراورده یا محصول ارائه ندهد.

🔸 قطعات وابسته در طرح های مرکب ( لوازم یدکی)

🔸 آن بخش از طرح صنعتی که تنها راه دسترسی به یک نتیجه فنی محسوب می‌شود.

تدوین : ایده آفرین